Sinds 2016 geldt er een verbod op gratis plastic zakjes bij de winkel en sinds 2021 is er een verbod op bepaalde producten van wegwerpplastic, zoals rietjes, bordjes en bestek.
Des te bijzonderder is het dat veel verjaardagen van kinderen nog steeds worden gevierd met bergen aan plastic troep en wegwerpmateriaal. Zoals traktatiezakjes: zakjes waarin de jarige snoep en prullaria stopt. Deze deelt de jarige vervolgens uit in de klas of op diens kinderfeestje. Veel van deze zakjes zijn vandaag de dag nog steeds plastic. Veel zijn ook gemaakt van papier. Alle goede bedoelingen ten spijt, ook deze papieren zakjes onderstrepen de wegwerpindustrie.
De inhoud van deze zakjes is vaak overladen met (plastic) wegwerptroep en snoep (verpakt in plastic). Denk aan bellenblaas, trapveren, stuiterballen, waterpistooltjes, gummybeertjes in plastic, en ga zo maar door.
De doelgroep van deze zakjes – kinderen – maakt dit alles extra kwetsbaar. Het begint al in de kinderopvang en gaat door tijdens de basisschooltijd. Juist deze generatie – de toekomst – zou moeten kunnen opgroeien met een nieuw ‘normaal’. Weg van de wegwerpindustrie. We zouden hen een alternatief moeten bieden, laten zien hoe je op een duurzame manier een verjaardag viert.
Gelukkig zijn er al tal van goede voorbeelden. Zoals scholen waarop de jarige een activiteit mag kiezen van de ‘activiteitenkaart’ in plaats van dat de jarige trakteert. En scholen waar een gezond traktatiebeleid wél werkt. Gewoon, een appeltje of mandarijn.
Desalniettemin blijven dit soort patronen in de samenleving hardnekkig. Vaak blijven traktaktiezakjes de norm. Want als het ene kind uitpakt met een traktatie met bellenblaas en een zakje haribo, dan wil een ander kind niet achterblijven.
Daarom deze fotoreportage ‘De wondere wereld van traktatiezakjes’, om dit probleem aan de kaak te stellen, en om jezelf te verwonderen over traktatiezakjes in alle vormen, kleuren en soorten. Want dat is ook waar ik ben achtergekomen: veel mensen hebben geen idee van het bestaan van dit soort zakjes.
De traktatiezakjes verzamelde ik door de jaren heen wanneer mijn kinderen er weer mee thuiskwamen. De zakjes belandden op een stapel. Wat eerst grappig leek, werd voor mij steeds meer een spiegel van de wegwerpmaatschappij. Ik ging er gedichtjes bij schrijven, om het onderwerp ook een beetje luchtig te houden, in de hoop dat de boodschap daarmee beter aankomt.
De serie was te zien als onderdeel van een foto-expositie van 9 januari t/m 13 februari 2026 in de Volksuniversiteit, Utrecht. Van 30 maart t/m 29 mei 2026 is de serie te zien als tentoonstelling in Bibliotheek Hoograven, Utrecht.